POGÓRZA

Pogórze Karpackie to obszar wyżynny o wzniesieniach nie przekraczających 600 m. n.p.m. Stanowią one taki pas przejściowy między zupełnymi równinami a górami. Można powiedzieć, że Pogórza nas zapraszają dalej, są przyczynkiem do tego co jeszcze piękniejsze znajduje się dalej, w górach.

Pogórska kraina w Małopolsce jest mocno zurbanizowana. Od wieków się tu osiedlano, od wieków zakładano osady. Dziś ten proces przybrał naprawdę duże rozmiary. Ludzie wykorzystują do budowy domu każdy w miarę dostępny przysiółek, każdą piędź ziemi. Nie zamieszkałe tereny przeznaczone są pod uprawę. Widok mozaiki pól to naprawdę wspaniała sprawa. Jest jeszcze trochę lasów, szczególnie na wschodzie regionu.

Oczywiście nie jest tak, że na Pogórzu Karpackim w ogóle brak atrakcji. Wręcz przeciwnie, jest ich mnóstwo i to dosłownie na wyciągnięcie ręki.

Pierwsze od zachodu Pogórze Śląskie, częściowo wkracza do Małopolski. Granicą jest rzeka Skawa. Między Skawą a Rabą położone jest Pogórze Wielickie, od Raby do Dunajca ciągną się pasma i pasemka Pogórza Wiśnickiego. Od Dunajca aż po Białą rozpościera się Pogórze Rożnowskie. Wreszcie między Białą a Wisłoką rozłożyło się Pogórze Ciężkowickie.

Północną granicę wyznacza linia kolejowa Oświęcim – Zator - Skawina – Kraków – Bochnia – Tarnów - Dębica.

Różnie interpretowana jest południowa granica. Proponuję przyjąć zasadę, że to co wznosi się ponad 600 m. n.p.m., to już Beskidy.

Pogórza Karpackie oferują nam jak już wspomniano, wiele atrakcji przyrodniczych i krajobrazowych. Aby najbardziej cenne tereny ochronić, zdecydowano się utworzyć parki krajobrazowe.

I tak mamy Wiśnicko-Lipnicki Park Krajobrazowy, Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Pasma Brzanki, wszystkie pod zarządem Zespołu Parków Krajobrazowych Pogórza z siedzibą w Tarnowie. Zarówno na terenie parków jak i poza ich granicami, znajdują się rezerwaty czy też pomniki przyrody, chroniące rzadkie rośliny, pojedyncze skałki czy okazy drzew.

No ale też skoro od dawna się tu osiedlano to i budowano dużo. Mnóstwo wspaniałych zabytków historii znajdziemy na Pogórzach, takich jak piękne kościoły (Osiek, Wola Radziszowska, Kalwaria Zebrzydowska, Dziekanowice, Bochnia, Lipnica Murowana, Szalowa, Biecz, Rzepiennik Biskupi), dwory (Głogoczów, Wieruszce, Wielka Wieś, Lusławice, Kąśna Dolna), pałace (Paszkówka, Wojnicz), zamki lub ich ruiny (Lanckorona, Dobczyce, Nowy Wiśnicz, Dębno), cmentarze wojenne ( Leszczyna, Rajbrot, Łowczówek, Tuchów, Siemiechów, Staszkówka, Łużna).

Tak więc jak widać jest to kraina godna uwagi i warto ją odwiedzić.