Olkusz, Kościół Św. Andrzeja Apostoła

Kościół Św. Andrzeja powstał na przełomie XIII i XIV wieku. Jest to gotycka budowla, w której bryle wyróżnić można prezbiterium oraz trójnawowy korpus. Nawę główną jak i boczne przykrywa wspólny dach, mamy więc do czynienia z układem halowym świątyni.

Kościół przez wieki był rozbudowywany. W XV wieku do południowej ściany dobudowano kaplicę św. Anny. Natomiast na początku XVII wieku dobudowano kruchtę oraz renesansową kaplicę Loretańską. Budowla posiada krzyżowo-żebrowe sklepienie, podtrzymywane przez pięć par ośmiobocznych filarów. Ciekawie prezentuje się ściana wschodnia prezbiterium, zakończona schodkowym szczytem.

Wnętrze kościoła kryje kilka ciekawych zabytków. Renesansowy ołtarz główny pochodzi z początku XVII wieku. Umieszczono w nim obraz patrona parafii Św. Andrzeja oraz obraz Ukrzyżowania. Jeszcze starszym zabytkiem, jest znajdujący się w północnej nawie XV-wieczny poliptyk ze scenami z życia Matki Boskiej i Jezusa Chrystusa. W środku umieszczono rzeźbę Madonny z Dzieciątkiem z XIV wieku.

Bardzo ciekawym zabytkiem jest również chrzcielnica w kształcie romańskiego kielicha, odlana z olkuskiego ołowiu pod koniec XVI wieku.

Przed głównym wejściem do bazyliki, wybudowano z początkiem XX wieku pseudogotycką dzwonnicę.