LANCKORONA - Zamek

Pod koniec XIII wieku, w wyniku różnych zaistniałych zdarzeń politycznych, granica między Polską a Księstwem Opolskim przesunęła się niebezpiecznie na wschód, na linię rzeki Skawinki, wobec czego Kraków, stolica Królestwa, znalazł się bezpośrednio w jej pobliżu.

Następne lata to kolejne podziały tych ziem. Powstaje Księstwo Oświęcimskie. W 1327 roku książę oświęcimski Jan I Scholastyk, składa hołd lenny niezbyt przychylnemu Polsce królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu. Zaistniała przez to realna groźba naruszenia granic państwowych. I właśnie dla ochrony tych granic w niedługim czasie powstają dwa zamki. Wybudowany przez Kazimierza Wielkiego zamek na Lanckorońskiej Górze oraz zamek „Barwałd” na sąsiedniej górze Żar, wybudowany najprawdopodobniej przez Jana Scholastyka.

Zamek na szczycie Lanckorońskiej Góry, powstał w pierwszej połowie XIV wieku, na planie zbliżonym do prostokąta z dwiema narożnymi wieżami od strony południowej. Inicjatorem budowy zamku był król Kazimierz Wielki. Pod koniec tego stulecia rezydowali już na zamku tenutariusze, czyli dzierżawcy z nadania króla. Z początkiem XV wieku, można już mówić o starostwie niegrodowym lanckorońskim z siedziba na zamku. Pierwszym który starostą się tytułował był Zbigniew z Brzezia.

Następne wieki to panowanie na zamku kolejnych rodów m.in. Lanckorońskich, Wolskich, Bekieszów, Zebrzydowskich, Czartoryskich, czy wreszcie Wielopolskich. Właśnie podczas panowania ostatniego z przedstawicieli tego rodu Jana Józefa, miały miejsce wydarzenia związane z Konfederacją Barską.

W 1768 roku konfederaci z hrabią Maurycym Beniowskim na czele, opanowali zamek. W niedługim czasie dokonano też niezbędnych umocnień m.in. pogłębiono fosy, wzmocniono bastiony. Pozostał on jedną z głównych siedzib konfederatów aż do rozbiorów Polski.

Wiek XIX to czas w którym opuszczony zamek szybko zaczyna popadać w ruinę. Kamienie z zamkowych murów służyły miejscowej ludności do wznoszenia innych budowli.

Obecnie podziwiać można resztki obu wież oraz fragmenty murów zamkowych. Zachowało się sklepione pomieszczenie w przyziemiu jednej z wież z otworem okiennym. Nad wejściem do pomieszczenia (zamkniętym) rycina z widokiem zamku z 1612 roku. Poza tym czytelny jest układ wałów otaczających ruiny.