Kalwaria Zebrzydowska

To miasteczko, położone na styku Beskidu Makowskiego i Pogórza Wielickiego, powstało niejako przy okazji. W 1602 roku wystawiony został akt fundacyjny klasztoru przez Mikołaja Zebrzydowskiego. Już w 1617 roku, założył osadę Zebrzydów, bardziej jako zaplecze klasztoru, zapewniające przybyłym pielgrzymom nocleg i wyżywienie.
 

Właściwej lokacji miasta pod nazwą Nowy Zebrzydów, dokonał Jan Zebrzydowski, syn Mikołaja w 1640 roku. Miasto zaczęło się rozwijać i przesuwać w kierunku dzisiejszego centrum. Kolejny właściciel, Józef Czartoryski wybudował ratusz.

Po rozbiorach miasto pozostało w prywatnych rękach, przemianowane na Kalwarię, rozwijało się rzemiosło, zwłaszcza stolarstwo. W połowie XIX wieku, w wyniku reformy administracyjnej dokonanej przez Austriaków, Kalwaria, odtąd już oficjalnie Zebrzydowska przestała być własnością prywatną.
 

Wraz z uruchomieniem linii kolejowej z Krakowa do Suchej Beskidzkiej, powstaniem szkoły stolarskiej miasto wyraźnie się ożywiło. W 1905 roku wybudowano kościół Św. Józefa na rynku i nieco później erygowano kalwaryjska parafię.
 

Jednak bezsprzecznym faktem jest to, że tak jak na początku, tak i w obecnym czasie, rytm miasteczku nadaje klasztor i dróżki. Zwłaszcza po ostatnich wizytach Jana Pawła II i Benedykta XVI wzmógł się bardzo ruch pielgrzymkowy. Kalwaria Zebrzydowska się jednym z najważniejszych miejsc na szlakach pielgrzymkowych w Polsce.

Przez Kalwarię prowadzą dwa szlaki, niebieski z Brzeźnicy do Łopusznej, oraz żółty, przez Pogórze Wielickie z Radziszowa do Wadowic. Natomiast swój początek ma tu zielony szlak do Makowa Podhalańskiego.