Zawoja

Zawoja to miejscowość położona w górnym biegu Skawicy, otoczona górami Pasma Jałowieckiego, Pasma Policy oraz północnymi stokami Babiej Góry.
 

To największa powierzchniowo wieś w Polsce. Niektóre osiedla położone są wysoko na zboczach okolicznych wzniesień lub głęboko w zacisznych dolinach bocznych potoków.

Zawoja od dawna znana jest ze swych wybitnych walorów klimatycznych i krajobrazowych. Jest popularnym miejscem wypoczynku przez cały rok. Choć istniała już prawdopodobnie w XVI wieku jako część Skawicy, formalnie w dokumentach pojawiła się w połowie XVII wieku. Do rozbiorów należała do starostwa lanckorońskiego. Później jej właścicielami byli m.in. A. Habsburg oraz Polska Akademia Umiejętności.

Na przełomie XIX i XX wieku, Zawoja zaczęła się rozwijać jako miejscowość letniskowa. Dopomógł jej w tym Hugo Zapałowicz, określany mianem odkrywcy Babiej Góry, i co za tym idzie jej okolic. On to wytyczył pierwszy w Beskidach szlak turystyczny z Suchej Beskidzkiej do Zawoi właśnie. Był też głównym inicjatorem budowy schroniska na Markowych Szczawinach, które ostatecznie powstało w 1906 roku.
 

W Zawoi godnym obejrzenia jest drewniany kościół Św. Klemensa. Wybudowany na miejscu poprzedniej świątyni w 1888 roku. Ciekawym obiektem jest Dworzec Babiogórski. Ta piętrowa, drewniana budowla na pocz. XX wieku, działała jako stacja turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego.

W przysiółku Zawoja Policzne, znajduje się kapliczka zbójnicka, fundowana według legendy przez zbójników z kompanii słynnego Józefa Baczyńskiego, który wywodził się z pobliskiej Skawicy. W Zawoi Markowej znajduje się niewielki skansen, prezentujący charakter tutejszego budownictwa ludowego.

Zawoja stanowi znakomitą bazę wypadową w pobliskie góry. Kilka szlaków różnymi drogami doprowadza na Babią Górę, ale także na Policę czy Jałowiec. W Zawoi Mosorne od kilku lat działa duża stacja narciarska z wyciągiem krzesełkowym.