Trasa S2

Oto propozycja zapoznania się z urokami miejscowości położonych u podnóża Beskidu Małego.

Wycieczkę rozpoczynamy w Suchej Beskidzkiej. Miasto zostało założone w 1405 r. Akt lokacyjny wydał Jan II, książę oświęcimski. Z początkiem XV wieku, Sucha należała prawdopodobnie do rodu Strzałów.

W połowie XVI wieku, nabył ja Włoch Gaspare Castiglione. On to wystawił pierwszy dwór obronny pod koniec XVI wieku. Pozostałością po tej budowli jest wieża północno -wschodnia z charakterystyczną, kamienną szkarpą. Z początkiem XVII wieku, dwór został przebudowany w okazałą, renesansową rezydencję magnacką przez następnych właścicieli Komorowskich, którzy dobra suskie nabyli na przełomie XVI i XVII wieku.

Zamek jest budowlą o trzech skrzydłach południowym, zachodnim i północnym z tym, że dwa pierwsze są piętrowe, ozdobione od wewnątrz pięknym dziedzińcem arkadowym. Z tego okresu przebudowy pochodzi również wieża zegarowa. Na początku XVIII wieku, południowe skrzydło ozdobiły dwie kolejne wieże. Wewnątrz, na szczególną uwagę zasługuje Sala Rycerska, gdzie dziś odbywają się różne uroczystości, konferencje, koncerty.

Drugim suskim zabytkiem wartym uwagi, jest stara drewniana karczma o nazwie „Rzym”, wzniesiona w XVII wieku. Karczma, konstrukcji zrębowej, nakryta jest sporych rozmiarów czterospadowym, gontowym dachem. Od frontu podcienia wsparte na słupkach. Wejście prowadzi do sieni, skąd można udać się do dwóch sal.

Z sakralnych zabytków miasta, zwraca uwagę tzw. stary kościół p.w. Nawiedzenia NMP. Jego budowa, przeprowadzona w latach 1613-1614, wiąże się również z rodem Komorowskich. Świątynia jest budowlą jednonawową z niewielkim prezbiterium i boczną kaplicą. Wnętrze utrzymane w stylu barokowym.

Z Suchej udajemy się szosą w kierunku Żywca. Po prawej stronie towarzyszą nam tory linii kolejowej Żywiec – Sucha Beskidzka. Jest to odcinek tzw. Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Tuż za przejazdem kolejowym skręcamy w lewo do Lachowic. W centrum wsi znajduje się okazały kościół ŚŚ. Piotra i Pawła z 1789 roku.

Jest to drewniana budowla konstrukcji zrębowej, podzielona na prezbiterium i nawę. Od zachodu do nawy przylega wieża z nadwieszoną izbicą, nakryta cebulastym hełmem. Kościół otaczają soboty o pięknej, falistej linii okapu. Wnętrze świątyni utrzymane w stylu późnobarokowym.

W ołtarzu głównym najcenniejsze dzieło. Namalowany na desce obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVIII wieku. Ściany zdobią malowidła dwunastu apostołów. Kościół był wytypowany do wpisania na Listę UNESCO, ostatecznie jednak na nia nie trafił.

Wracamy do samochodu i udajemy się z powrotem do drogi Sucha – Żywiec. Skręcamy w lewo, mijamy Kuków i dojeżdżamy do wsi Las. W pobliżu kościoła, po prawej stronie drogi, stoi sobie niewinnie drewniana dzwonniczka loretańska. Dawnymi czasy wierzono, że bicie dzwonu odpędzi burzowe chmury.

Ruszamy dalej. Po około 3 km., skręcamy w lewo w boczną drogę do Ślemienia. Droga wije się wśród gęstej zabudowy wsi. Dojeżdżamy do centrum Gilowic.

Stoi tu kolejna, warta obejrzenia drewniana świątynia. Gilowicki kościół Św. Andrzeja, został wybudowany w połowie XVI wieku. Jednakże do 1757 roku, znajdował się on w pobliskim Rychwałdzie. Po wybudowaniu tam nowej świątyni, został przeniesiony do Gilowic. Kościół jest orientowany, konstrukcji zrębowej, podzielony na prezbiterium, nieco szerszą nawę i wieżę. Wieża konstrukcji słupowej z izbicą, nakryta jest ostrosłupowym hełmem. Od południa przylega do bryły kościoła kaplica Serca Jezusowego, dobudowana w latach 30-stych XX wieku. Kościół otaczają soboty.

Ołtarz główny pochodzi z początku XVIII wieku. Zwraca uwagę figura Św. Barbary z XVI wieku.

Udajemy się w dalszą drogę. Około 4 km. dalej skręcamy w lewo na nowy most nad potokiem Łękawka. Stąd do centrum Rychwałdu 2 km. Podjeżdżamy na niewielkie wzniesienie.

Znajduje się tu kościół Św. Mikołaja, spełniający również funkcję Sanktuarium Matki Boskiej Rychwałdzkiej. Kościół wybudowano w 1757 roku. Poprzednią, drewnianą świątynię przeniesiono jak wiemy do Gilowic. Korpus kościoła trójnawowy, prezbiterium zamknięte półkoliście. Fasada ujęta w dwie przysadziste wieże, zwieńczona jest trójkątnym szczytem. Na ścianie szczytowej wizerunek Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej. W ołtarzu głównym cudowny obraz Matki Boskiej Rychwałdzkiej z XV wieku.

W pobliżu sanktuarium znajduje się klasycystyczny dwór z XVII wieku, w którym obecnie funkcjonuje hotel. Obok zabytkowe spichlerze dworskie.

Ruszamy w dalszą drogę. Wracamy, zjeżdżając do wsi, następnie za znanym nam mostkiem w lewo. Po chwili jesteśmy już na szosie prowadzącej ze Suchej do Żywca. Widać już po prawej Jezioro Żywieckie. W Żywcu parkujemy w pobliżu centrum, gdyż wszystkie ważniejsze zabytki miasta skupione są właśnie tu.

Na pierwszy plan wysuwa się nam kościół katedralny Narodzenia NMP. Został on wybudowany w pierwszej poł. XV wieku. Sto lat później przebudowany i rozbudowany z inicjatywy Wawrzyńca Komorowskiego. W bryle kościoła należy wyróżnić prezbiterium zamknięte wielobocznie, prostokątną nawę, strzelistą wieżę, oraz dwie kaplice boczne. Na szczególna uwagę zasługuje wieża. Powstała w latach 1582-1585 przy okazji kolejnej rozbudowy kościoła. Wysokość wieży wynosi 60 metrów, a ozdobiono ją w górnej części piękną, arkadową galerią gankową.

Najcenniejszym zabytkiem świątyni jest gotycka płaskorzeźba przedstawiająca Zaśnięcie NMP z ok. 1500 roku. W ołtarzu głównym posąg MB Niepokalanie Poczętej oraz liczne figury świętych. Obok kościoła stoi kamienna dzwonnica z 1724 roku, zwieńczona ostrosłupowym dachem.

Stary żywiecki zamek, zbudowali Komorowscy około 1500 roku. Swój renesansowy charakter otrzymał podczas przebudowy w 1569 roku. Dalsze liczne przeróbki nie zmieniły tego charakteru. Zamek w ostatnich latach został gruntownie odrestaurowany. Uwagę przykuwa na pewno narożna wieża zamkowa, ale przede wszystkim piękny arkadowy dziedziniec. We wnętrzach zamku działa Muzeum Miejskie. W pobliżu zamku znajduje się neoklasycystyczny pałac Habsburgów, powstały pod koniec XIX wieku. Stał on się rezydencją rodu aż do wybuchu II wojny światowej. Za pałacem znajduje się pięknie urządzony, park zamkowy.

Na koniec trzeba się udać do najstarszego żywieckiego obiektu sakralnego, mianowicie do kościoła Św. Krzyża. Pochodzi on z końca XIV wieku. Jest budowlą jednonawową, z prezbiterium zamkniętym półkoliście. Ściany kościoła wspierają przypory. Wieża dobudowana została w 1910 roku.

Zostawiamy Żywiec i ruszamy drogą w kierunku Bielska. Po kilkunastu minutach docieramy do Łodygowic. Znajdują się tu dwa interesujące obiekty. Pierwszy, to zabytkowy dwór a drugi to kościół.

Dwór nazywany też zamkiem łodygowickim, to całkiem ładna budowla wybudowana przez kasztelana krakowskiego Jana Zbaraskiego w 1630 roku. Przez lata dwór zmieniał właścicieli i niestety również wygląd. W wyniku przebudowy przeprowadzonej pod koniec XIX wieku, stracił cechy obronne. Obecny neogotycki wygląd zachowany od czasów przebudowy. Ściana fasadowa z ryzalitem środkowym zwieńczonym trójkątnym, schodkowym szczytem, oraz wysuniętym dużo bardziej balkonem wspartym na arkadach. Całość nakryta czterospadowym dachem.

Kościół w Łodygowicach powstał w latach 1634-1636 i wielokrotnie później był rozbudowywany. Budowla jest konstrukcji zrębowej z wieżą słupową. Wieża zwieńczona izbicą, nakryta baniastym hełmem. Do prezbiterium od wschodu przylega kaplica Ogrojec z figurka Jezusa Frasobliwego a od strony północnej zakrystia. Po obu stronach nawy, boczne kaplice, tworzące rodzaj transeptu. Wokół kościoła zamknięte soboty.

Wyposażenie wnętrza barokowe, rokokowe i neogotyckie. Warto zwrócić uwagę na rozmiary świątyni. Jej długość wynosi 40 metrów, natomiast szerokość dochodzi do 22 metrów. Jest to więc jeden z większych w Małopolsce drewnianych kościołów.

Z Łodygowic jedziemy gminną szosą w kierunku Tresnej, po prawej stronie mając Jezioro Żywieckie, wdzierające się w Beskid Mały.

W Tresnej warto zatrzymać się na wybudowanej w latach sześćdziesiątych zaporze. Jest to pierwsza z trzech zapór tworzących tzw. „Kaskadę Soły”. Wysokość ziemno-narzutowej budowli wynosi 39 metrów. Głównym jej zadaniem jest ochrona przeciwpowodziowa terenów niżej położonych. Jedziemy kilka kilometrów dalej. Kolejna zapora znajduje się w Porąbce. W odróżnieniu od poprzedniej jest zaporą betonową. Wybudowana jako pierwsza, już w latach trzydziestych. Jej wysokość wynosi 37 metrów. Spiętrzone zaporą wody Soły, tworzą Jezioro Międzybrodzkie. Przy zaporze działa elektrownia wodna. Trzecią zaporą tworzącą „Kaskadę Soły”, jest obiekt wybudowany w Czańcu. Jest to zapora ziemna. Zbiornik Czaniecki stanowi rezerwuar wody pitnej dla Górnego Śląska, wyrównuje również przepływ rzeki Soły poniżej zapory. Uzupełnieniem tych trzech zbiorników jest jezioro na szczycie góry Żar. Wewnątrz góry znajduje się elektrownia szczytowo-pompowa.

Dojeżdżamy do ronda w Kobiernicach, skręcamy w prawo i przez chwilę jedziemy w kierunku Kęt. Za mostem na Sole skręcamy w prawo do Czańca i dalej lokalną drogą do Andrychowa. Przecinamy miasto i jedziemy dalej do Wadowic.

Rodzinne miasto Jana Pawła II to ostatni punkt trasy. Najważniejszym zabytkiem Wadowic jest bazylika Ofiarowania Najświętszej Marii Panny. Najstarsza część kościoła to prezbiterium z końca XV wieku. Później na przestrzeni wieków dobudowywano kolejne, trzynawowy korpus, kaplice i zakrystię. Trudno z tego powodu określić jednoznacznie styl architektoniczny budowli. Obok, przy ulicy Kościelnej, w dawnym domu rodzinnym papieża, działa Muzeum Papieskie.